هوش مصنوعی حقوقی؛ مدل GLM Legal برای بررسی قرارداد و تحلیل متن حقوقی
هوش مصنوعی حقوقی یعنی مدلی که متن قرارداد، رای، لایحه یا مقررات را میخواند، نکته‌ها و خطرها را بیرون می‌کشد و پیشنویس اولیه مینویسد. GLM 5.3 FlashX Legal نسخه‌ی حقوقی مدل سریع Z.ai است و در وان ای آی (1ai) از طریق API در دسترس است. ما آن را با پرسش‌های فارسی آزمودیم: در بررسی متنی که به آن داده شد خوب عمل کرد، اما نقل قانون ایران از حافظه‌اش قابل اتکا نبود. این صفحه می‌گوید کجا به کار می‌آید، کجا نه و چطور درست از آن استفاده کنید. خروجی آن پیشنویس است، نه نظر حقوقی.
چرا با 1ai
آموزش تخصصی حقوقی
سازنده‌ی مدل این نسخه را علاوه بر آموزش پایه، برای تحلیل اسناد حقوقی، بررسی قرارداد، استدلال حقوقی و پیشنویس اولیه آموزش داده است.
بررسی بندبه‌بند قرارداد
متن قرارداد را بدهید و بگویید طرف کدام سو هستید تا خطرها، ابهام‌ها و بندهای یک‌طرفه را با دلیل فهرست کند.
حافظه‌ی متنی بلند
زمینه‌ی حدود یک میلیون توکنی دارد؛ می‌توانید چند سند یا یک پروندهی بلند را یکجا همراه سوال بفرستید.
خروجی JSON و ابزار
طرفین، تاریخ‌ها و تعهدها را به شکل JSON بگیرید و با فراخوانی ابزار، مدل را به بانک قوانین و اسناد خودتان وصل کنید.
پاسخ روان فارسی
متن و پرسش فارسی را می‌فهمد و به فارسی پاسخ می‌دهد. در آزمون ما تحلیل بند قرارداد اجاره مرتب و قابل فهم بود.
استدلال پیش از پاسخ
این مدل همیشه پیش از پاسخ فکر میکند. عمق آن را با reasoning_effort تعیین کنید تا میان دقت، زمان و هزینه تعادل بسازید.
در چند قدم
- ۱
کلید API بسازید
وارد 1ai شوید، در بخش توسعه‌دهندگان کلید بسازید و برای API اعتبار بخرید.
- ۲
مدل را تعیین کنید
در درخواست مقدار model را z-ai/glm-5.3-flashx-legal بگذارید؛ نشانی و شکل درخواست همان استاندارد OpenAI است.
- ۳
متن معتبر را همراه سوال بفرستید
متن رسمی ماده، قرارداد یا رای را در پیام بگذارید و بخواهید فقط بر پایهی همان متن پاسخ دهد.
- ۴
خروجی را بازبینی کنید
نتیجه را پیش از هر استفاده، وکیل یا کارشناس حقوقی با قانون و مدارک تطبیق دهد.
مدل حقوقی در API
همهی مدلهانمونه پرامپت‌ها
پرامپت را کپی کنید، در 1ai بگذارید و جزئیات خودتان را جایگزین کنید.
بررسی بند قرارداد
این بند قرارداد را از نگاه [مستاجر] بررسی کن. خطرها را با دلیل فهرست کن، جاهای مبهم را نشان بده و یک متن جایگزین متعادل پیشنهاد بده. شمارهی مادهی قانونی ننویس. متن بند: [متن بند]
پاسخ فقط از متن قانون
متن زیر از منبع رسمی است. فقط بر پایهی همین متن به سوال پاسخ بده و هر جمله را به بند مربوط ارجاع بده. اگر پاسخ در متن نیست بنویس «در متن نیامده». متن: [متن ماده یا مقرره] سوال: [سوال]
دادن متن رسمی، خطر نقل نادرست قانون را کم میکند.
استخراج به شکل JSON
از این قرارداد طرفین، موضوع، مدت، مبلغ، مهلت‌ها و شرایط فسخ را استخراج کن و فقط JSON برگردان. هر چه در متن نیست null باشد و حدس نزن. متن قرارداد: [متن]
خلاصه و خط زمانی پرونده
از این لوایح یک خلاصه‌ی یک‌صفحه‌ای بنویس: خواسته‌ی هر طرف، خط زمانی رویدادها، مدارک ذکرشده و تناقض‌های متن. نام‌ها را با خواهان و خوانده بیاور و چیزی از خودت اضافه نکن. متن: [متن لوایح]
مقایسه‌ی دو نسخه
این دو نسخه‌ی قرارداد را مقایسه کن. هر تغییری که تعهد، مبلغ، مهلت یا مسئولیت را عوض میکند جدا بنویس و بگو به سود کدام طرف است. نسخه‌ی اول: [متن] نسخه‌ی دوم: [متن]
هوش مصنوعی حقوقی چیست و به چه کاری می‌آید؟
کار حقوقی بیشتر خواندن و نوشتن است و مدل‌های زبانی در همین دو کار وقت آزاد می‌کنند: خلاصه‌ی پرونده، پیدا کردن بند پرخطر قرارداد، استخراج تاریخ و تعهد از سند، نوشتن پیشنویس نامه و لایحه و توضیح متن پیچیده به زبان ساده.
هوش مصنوعی حقوقی دو شکل دارد: مدل تخصصی که برای متن حقوقی آموزش دیده، و سامانه‌ی حقوقی که مدل را به بانک قوانین و رویه‌ی قضایی وصل میکند. GLM 5.3 FlashX Legal از نوع اول است. یعنی توان تحلیل دارد، اما بانک قانون همراهش نیست و اگر سامانه می‌سازید باید منبع معتبر را خودتان به آن بدهید.
GLM 5.3 FlashX Legal چه ویژگی‌هایی دارد؟
| ویژگی | وضعیت |
|---|---|
| سازنده | Z.ai (ژیپو) |
| کارهای هدف | تحلیل سند حقوقی، بررسی قرارداد، استدلال حقوقی، پیشنویس اولیه |
| ورودی | متن و تصویر |
| زمینه | حدود یک میلیون توکن |
| خروجی | تا حدود ۱۳۱ هزار توکن |
| استدلال | همیشه روشن؛ سطح low، high یا max |
| ابزار و JSON | پشتیبانی میشود |
| بانک قوانین و ویرایش سند | ندارد؛ باید خودتان وصل کنید |
قیمت لحظه‌ای و سرعت مدل در صفحهی GLM 5.3 FlashX Legal آمده است.
این مدل قانون ایران را می‌داند؟ نتیجه‌ی آزمون ما
در آبان ۱۴۰۵ چند پرسش فارسی از این مدل پرسیدیم. این یک آزمون کوچک است، نه سنجش کامل، اما نتیجه‌اش روشن بود:
- بررسی متنی که داده شد، خوب بود. بندی از قرارداد اجاره را دادیم و خواستیم از نگاه مستاجر بررسی کند. خطرهایی مثل مهلت کوتاه، از دست رفتن کل ودیعه و نبود اخطار پیش از فسخ را با دلیل و به فارسی روان فهرست کرد.
- نقل قانون از حافظه قابل اتکا نبود. درباره‌ی خیار تأخیر ثمن در قانون مدنی پرسیدیم. در اجراهای مختلف شمارهی ماده فرق کرد و متنی که به‌عنوان متن ماده نقل کرد با متن رسمی یکی نبود، با اینکه بسیار مطمئن نوشته شده بود.
نتیجه برای استفاده: از این مدل نخواهید قانون را به یاد بیاورد. متن رسمی را از منبعی مثل سامانه‌ی ملی قوانین و مقررات بردارید، در پیام بگذارید و بخواهید فقط بر پایهی همان پاسخ دهد. هر شمارهی ماده و رایی را که در خروجی می‌بینید در منبع رسمی باز کنید.
کجا به کار می‌آید و کجا نه؟
| کار | مناسب است؟ | نکته |
|---|---|---|
| بررسی و نقد بندهای قرارداد | بله | طرف خودتان را مشخص کنید |
| خلاصه و خط زمانی پرونده | بله | با مدارک اصلی تطبیق دهید |
| استخراج تاریخ، مبلغ و تعهد از سند | بله | خروجی JSON بگیرید و نمونه‌ها را بازبینی کنید |
| پیشنویس اولیه‌ی نامه و لایحه | بله، به‌عنوان پیشنویس | جای ماده‌ها را خالی بگذارید |
| پاسخ به سوال از روی متن قانونی که می‌دهید | بله | بخواهید به بند مربوط ارجاع دهد |
| نقل ماده و رای از حافظه | نه | از منبع رسمی بردارید |
| محاسبه‌ی مهلت قانونی پرونده | نه | خودتان یا وکیل حساب کنید |
| پیش‌بینی نتیجه‌ی دعوا | نه | به جزئیات پرونده و رویه بستگی دارد |
نمونه‌ی درخواست با API
نشانی و شکل درخواست همان استاندارد OpenAI است، پس کتابخانه‌های موجود کار می‌کنند:
curl https://1ai.ir/v1/chat/completions \
-H "Authorization: Bearer $ONEAI_API_KEY" \
-H "Content-Type: application/json" \
-d '{
"model": "z-ai/glm-5.3-flashx-legal",
"reasoning_effort": "low",
"max_tokens": 8000,
"messages": [
{"role": "system", "content": "Answer in Persian, only from the text the user provides. Do not cite any law from memory."},
{"role": "user", "content": "این بند قرارداد را از نگاه مستاجر بررسی کن: ..."}
]
}'# pip install openai
import os
from openai import OpenAI
client = OpenAI(base_url="https://1ai.ir/v1", api_key=os.environ["ONEAI_API_KEY"])
res = client.chat.completions.create(
model="z-ai/glm-5.3-flashx-legal",
reasoning_effort="low",
max_tokens=8000,
messages=[{"role": "user", "content": "این بند قرارداد را از نگاه مستاجر بررسی کن: ..."}],
)
print(res.choices[0].message.content)دو نکته‌ی مهم:
max_tokensرا کم نگذارید. استدلال مدل هم از همین سقف مصرف میشود. در سطح پیش‌فرض، سقف ۳۰۰۰ توکن در آزمون ما پیش از رسیدن به پاسخ تمام شد و متن پاسخ خالی برگشت.- سطح استدلال را انتخاب کنید.
lowبرای کارهای پرتکرار سریعتر و کم‌هزینه‌تر است وhighیاmaxبرای تحلیل دشوار. استدلال جزو توکن‌های خروجی حساب میشود.
راهنمای کامل مسیرها و خطاها در مستندات API است.
بدون برنامهنویسی چه گزینه‌ای دارید؟
این مدل فعلا فقط از طریق API در دسترس است و در گفتگوی 1ai نیست. اگر برنامه‌نویس نیستید، این مسیرها با مدل‌های گفتگو کار می‌کنند:
- دستیار حقوقی در گفتگو برای پرسش و توضیح متن
- تنظیم قرارداد با هوش مصنوعی برای پیشنویس و بازبینی قرارداد
- نوشتن دادخواست و لایحه برای ساختار و متن اولیه
- هوش مصنوعی برای وکلا برای کار روزانه‌ی وکیل و مشاور حقوقی
- ابزار توضیح بند قرارداد برای فهم یک بند به زبان ساده
مشاوره حقوقی با هوش مصنوعی: کجا باید سراغ وکیل بروید؟
هوش مصنوعی برای فهم موضوع، آماده کردن سوالها و مرتب کردن مدارک مفید است، اما وکیل نیست و مسئولیتی هم نمی‌پذیرد. این موارد را حتما با وکیل یا مشاور حقوقی در میان بگذارید:
- پروندهی کیفری، احضاریه یا هر موضوعی که آزادی شما را تحت تاثیر می‌گذارد
- مهلت‌های قانونی، مثل اعتراض، تجدیدنظر و اجرا
- امضای قرارداد یا معامله‌ی مهم، به‌ویژه ملک و سهام
- طلاق، حضانت، ارث و دیگر موضوع‌های خانواده
- هر جا که طرف مقابل وکیل دارد
بهترین استفاده این است: پیش از جلسه با وکیل، ماجرا را مرتب کنید و فهرست سوالها و مدارک را آماده کنید تا وقت جلسه صرف تصمیم‌گیری شود.
محرمانگی اسناد حقوقی
متنی که می‌فرستید برای ساخت پاسخ به ارائه‌دهنده‌ی مدل می‌رود. پیش از ارسال:
- نام‌ها را با عنوان عوض کنید: «خواهان»، «خوانده»، «شرکت الف».
- کد ملی، شمارهی پرونده، نشانی، شمارهی حساب و تلفن را حذف کنید.
- فقط بخش لازم سند را بفرستید.
- اگر برای مشتریان خودتان سامانه می‌سازید، این نکته‌ها را در طراحی و قرارداد با آن‌ها بیاورید.
جزئیات را در سیاست حریم خصوصی و راهنمای حریم خصوصی و امنیت داده بخوانید.
ابزارهای آماده
توضیح بند قرارداد
بند قرارداد به زبان ساده، با نکته‌های قابل‌توجه
نامه‌ی اداری و ایمیل رسمی
نامه و ایمیل کاری مؤدبانه، کامل و آماده‌ی ارسال
خلاصه‌ساز متن
خلاصه‌ی دقیق مقاله، گزارش، جزوه یا صورت‌جلسه
دستیارهای مرتبط
دستیار حقوقی عمومی
توضیح ساده‌ی مفاهیم حقوقی و نوشتن پیشنویس
- «در قرارداد اجاره‌ی مسکن به چه بندهایی باید دقت کنم؟»
- «یک پیشنویس قرارداد همکاری ساده بین فریلنسر و کارفرما بنویس»
دستیار پژوهش
جستجو در وب، جمع‌بندی منابع و نوشتن گزارش مستند
- «آخرین پیشرفت‌های باتری‌های حالت جامد را با ذکر منبع جمع‌بندی کن»
- «برای پایان‌نامه‌ام درباره‌ی یادگیری الکترونیکی، مرور ادبیات کوتاهی بنویس»
سوالات متداول
هوش مصنوعی حقوقی چیست؟
مدل یا سامانهای است که متن حقوقی مثل قرارداد، رای و لایحه را میخواند، خلاصه و تحلیل میکند و پیشنویس اولیه مینویسد. خروجی آن جای نظر وکیل را نمیگیرد و باید بازبینی شود.
میتوانم از هوش مصنوعی مشاوره حقوقی بگیرم؟
برای فهم موضوع و آماده کردن سوالها بله، اما پاسخ آن مشاورهی حقوقی نیست. ممکن است مادهی قانونی را اشتباه نقل کند و از جزئیات پروندهی شما خبر ندارد. برای تصمیم مهم با وکیل مشورت کنید.
آیا هوش مصنوعی جای وکیل را میگیرد؟
نه. هوش مصنوعی کار خواندن و نوشتن را سریعتر میکند، اما راهبرد دعوا، حضور در دادگاه، مسئولیت حرفهای و سنجش جزئیات پرونده با وکیل است.
بهترین هوش مصنوعی حقوقی فارسی کدام است؟
GLM Legal قوانین ایران را بلد است؟
به آن تکیه نکنید. در آزمون ما شمارهی ماده در اجراهای مختلف فرق کرد و متن نقلشده با متن رسمی یکی نبود. متن رسمی را خودتان در پیام بگذارید تا مدل بر پایهی آن پاسخ دهد.
آیا میتوانم قراردادم را با هوش مصنوعی بررسی کنم؟
بله، این از بهترین کاربردهای آن است. متن را بینام کنید، بگویید کدام طرف هستید و خطرها و بندهای مبهم را بخواهید. پیش از امضای قرارداد مهم، نتیجه را با وکیل مرور کنید.
این مدل در گفتگوی 1ai هم هست؟
فعلا نه و فقط از طریق API در دسترس است. برای کار بدون برنامهنویسی از دستیار حقوقی در گفتگو استفاده کنید.
هزینهی این مدل چطور حساب میشود؟
با اعتبار API و بر پایهی توکن ورودی و خروجی، و استدلال مدل هم جزو خروجی است. قیمت بهروز در صفحهی مدل آمده است.
چرا API پاسخ خالی برمیگرداند؟
معمولا max_tokens کم است و استدلال مدل همهی آن را مصرف کرده است؛ در این حالت finish_reason برابر length است. سقف را بالاتر ببرید یا reasoning_effort را low بگذارید.
مطالب مرتبط
حریم خصوصی و امنیت داده در 1ai: چه چیزی ذخیره میشود و چه کنترلی دارید
شفاف و بی‌اغراق: داده‌های شما در 1ai کجا می‌رود، چطور محافظت میشود، چه کسی به آن دسترسی دارد و با حافظه، اشتراک‌گذاری، نشست‌ها و حذف حساب چه کنترلی بر آن دارید.
نوشتن پرامپت خوب: مهندسی پرامپت به زبان ساده
اصول نوشتن پرامپت دقیق برای گرفتن پاسخ بهتر از هوش مصنوعی: نقش، زمینه، هدف، قالب خروجی و مثال، به‌همراه الگوهای آماده و اشتباه‌های رایج.
صفحه‌های مرتبط
همهی امکاناتهوش مصنوعی برای وکلا
پرونده‌های بلند را خلاصه کنید، پیشنویس اولیه‌ی قرارداد و لایحه بگیرید و بندها را به زبان ساده برای موکل توضیح دهید؛ همه به‌عنوان پیش‌نویسی که خودتان بازبینی و تایید می‌کنید.
تنظیم قرارداد
پیشنویس اولیه‌ی اجاره‌نامه، خرید و فروش، قرارداد خدمات، کار، مشارکت یا محرمانگی را با Claude و GPT بنویسید و بندهای پرریسک قرارداد موجود را پیدا کنید؛ پیش از امضا با وکیل بررسی کنید.
نوشتن دادخواست
شرح دادخواست، لایحه‌ی دفاعیه و متن اظهارنامه را به‌صورت پیشنویس با Claude و GPT بنویسید، ساختار هر کدام را ببینید و پیش از ثبت با وکیل بررسی کنید.
تحلیل PDF
PDF، فایل متنی یا CSV را به گفتگو بدهید و از Claude، GPT یا Gemini بخواهید خلاصه کند، توضیح دهد، جدول بسازد یا به سوال‌هایتان جواب دهد.
هوش مصنوعی حقوقی؛ مدل GLM Legal برای بررسی قرارداد و تحلیل متن حقوقی
GLM 5.3 FlashX Legal برای تحلیل اسناد حقوقی، بررسی قرارداد و نوشتن پیشنویس اولیه آموزش تخصصی دیده است. آن را با کلید API در 1ai به فارسی به کار بگیرید و سامانه‌ی حقوقی خودتان را بسازید.
ساخت کلید API