نوشتن پرامپت خوب: مهندسی پرامپت به زبان ساده

پرامپت همان متنی است که به هوش مصنوعی می‌دهید. کیفیت پاسخ تا حد زیادی به کیفیت پرامپت بستگی دارد: مدل ذهن شما را نمی‌خواند و هر چه را نگویید، با حدس پر می‌کند. «مهندسی پرامپت» اسم پرطمطراقی برای یک مهارت ساده است: روشن گفتن آنچه می‌خواهید.

یک مثال: پرامپت مبهم در برابر پرامپت دقیق

پرامپت مبهم:

یک متن درباره‌ی قهوه بنویس.

پرامپت دقیق:

برای صفحه‌ی اینستاگرام یک کافه‌ی کوچک در شیراز، یک کپشن ۸۰ کلمه‌ای درباره‌ی قهوه‌ی دمی جدیدمان (دانه‌ی اتیوپی، طعم میوه‌ای) بنویس. لحن صمیمی و گرم باشد، بدون اغراق. در پایان مخاطب را به امتحان کردن دعوت کن و سه هشتگ فارسی پیشنهاد بده.

پرامپت دوم پنج چیز دارد که اولی ندارد: مخاطب، هدف، جزئیات، لحن و قالب خروجی. همین پنج مورد، اسکلت یک پرامپت خوب است.

پنج جزء پرامپت خوب

۱. نقش

به مدل بگویید از چه زاویه‌ای نگاه کند: «تو یک ویراستار باتجربه‌ی فارسی هستی» یا «مثل یک مشاور مالی محتاط پاسخ بده». نقش، دایره‌ی واژگان و سطح دقت پاسخ را تنظیم می‌کند.

۲. زمینه

اطلاعاتی که مدل ندارد و برای پاسخ لازم است: کسب‌وکار شما، مخاطب، محدودیت‌ها، آنچه قبلاً امتحان کرده‌اید. زمینه را دریغ نکنید؛ مدل فقط چیزی را می‌داند که در گفتگو آمده است.

۳. هدف مشخص

فعل روشن به کار ببرید: «خلاصه کن»، «مقایسه کن»، «سه گزینه پیشنهاد بده»، «اشکال‌ها را فهرست کن». هدف مبهم پاسخ مبهم می‌آورد.

۴. قالب خروجی

بگویید پاسخ چه شکلی داشته باشد: طول (تعداد کلمه یا بند)، ساختار (فهرست، جدول، بندهای شماره‌دار)، زبان و لحن. اگر خروجی قرار است در جای دیگری استفاده شود (مثلاً JSON برای برنامه)، قالب را دقیق بنویسید.

۵. مثال

اگر سبک خاصی می‌خواهید، یک یا دو نمونه بدهید: «با همین لحن بنویس: …». مثال از هر توضیحی گویاتر است.

الگوهای آماده

این الگوها را کپی کنید و جاهای خالی را پر کنید:

خلاصه‌سازی

متن زیر را برای [مخاطب] در [تعداد] نکته‌ی کوتاه خلاصه کن. نکته‌های عددی و تاریخ‌ها را حفظ کن و اگر چیزی در متن مبهم است، جدا بگو.

بازنویسی

این متن را [رسمی‌تر/صمیمی‌تر/کوتاه‌تر] کن. معنا را تغییر نده و در پایان سه تغییر مهم را توضیح بده.

تصمیم‌گیری

می‌خواهم بین [گزینه‌ی الف] و [گزینه‌ی ب] انتخاب کنم. شرایط من: [شرایط]. مزایا و معایب هر کدام را در یک جدول بیاور و بعد با دلیل پیشنهاد بده.

یادگیری

[مفهوم] را طوری توضیح بده که یک [دانش‌آموز دبیرستانی/مدیر غیرفنی] بفهمد. با یک مثال روزمره شروع کن و در پایان سه پرسش برای سنجش فهمم بپرس.

ترفندهایی که واقعاً اثر دارند

• کار بزرگ را خرد کنید. به‌جای «یک طرح کسب‌وکار کامل بنویس»، اول فهرست بخش‌ها را بخواهید، بعد هر بخش را جداگانه.
• از مدل بخواهید سؤال بپرسد. جمله‌ی «اگر اطلاعاتی کم است، پیش از پاسخ از من بپرس» جلوی خیلی از حدس‌های اشتباه را می‌گیرد.
• گام‌به‌گام فکر کردن را بخواهید. برای مسئله‌های منطقی و محاسباتی، «مرحله‌به‌مرحله حل کن» دقت را بالا می‌برد. مدل‌های استدلالی این کار را خودشان انجام می‌دهند؛ در 1ai می‌توانید عمق «تفکر» را بیشتر کنید.
• اصلاح کنید، از نو شروع نکنید. اگر پاسخ نزدیک بود، همان را اصلاح کنید: «بند دوم را کوتاه‌تر کن و مثال واقعی‌تری بیاور».
• پیام را ویرایش کنید. اگر پرسش اول بد بود، به‌جای ادامه‌ی گفتگو، همان پیام را ویرایش کنید تا شاخه‌ی تازه‌ای ساخته شود و پاسخ اشتباه قبلی روی پاسخ جدید اثر نگذارد.
• محدودیت منفی را هم بگویید. «از واژه‌های انگلیسی استفاده نکن» یا «جمله‌ی کلیشه‌ای ننویس».

اشتباه‌های رایج

1. پرامپت خیلی کوتاه: «مقاله بنویس» عملاً تمام تصمیم‌ها را به مدل می‌سپارد.
2. چند درخواست نامرتبط در یک پیام: پاسخ به همه‌شان سطحی می‌شود.
3. انتظار اطلاعات دقیق روز بدون منبع: برای خبر و قیمت، جست‌وجوی وب را روشن کنید.
4. پذیرفتن پاسخ بدون بازبینی: مدل‌ها گاهی با اطمینان اشتباه می‌کنند؛ عددها، نام‌ها و نقل‌قول‌ها را بررسی کنید.

میان‌بر: دستیارها و ابزارهای آماده

اگر وقت نوشتن پرامپت ندارید، در 1ai از دستیارها (که دستورالعمل حرفه‌ای آماده دارند) یا ابزارها (که فقط یک فرم ساده دارند) استفاده کنید. حافظه هم کمک می‌کند: نکته‌های ثابتی مثل شغل یا لحن دلخواهتان را به خاطر می‌سپارد تا هر بار تکرارشان نکنید.

پرسش‌های کوتاه

پرامپت را فارسی بنویسم یا انگلیسی؟ برای پاسخ فارسی، پرامپت فارسی کاملاً کافی است. برای ساخت تصویر، پرامپت انگلیسی اغلب نتیجه‌ی دقیق‌تری می‌دهد؛ در راهنمای پرامپت تصویر توضیح داده‌ایم.

پرامپت طولانی هزینه‌ی بیشتری دارد؟ بله، کمی؛ چون توکن‌های ورودی هم حساب می‌شوند. اما معمولاً یک پرامپت دقیق از چند بار تلاش با پرامپت مبهم ارزان‌تر تمام می‌شود.