جایگزین اول ای آی؛ مقایسه AvalAI و گزینه‌های چت و API
اول ای آی نام فارسی AvalAI است. این راهنما امکانات آن و چهار گزینه دیگر را برای چت فارسی و API مقایسه میکند و روش انتقال برنامه و آزمودن کیفیت و مصرف را توضیح می‌دهد.
اول ای آی یا AvalAI یک پلتفرم ایرانی هوش مصنوعی است که طبق سایت رسمی AvalAI هم فضای گفتوگو با مدلهای مختلف دارد و هم API برای توسعه‌دهندگان ارائه میکند. اگر دنبال جایگزین اول ای آی هستید، این مقاله امکانات آن را با چهار گزینه دیگر مقایسه میکند تا بر اساس نیازتان به چت فارسی، اتصال برنامه و روش پرداخت انتخاب کنید.
یک تفاوت نام را روشن کنیم: 1ai همان اول ای آی نیست؛ وان ای آی (1ai) و AvalAI دو سرویس جداگانه‌اند. اطلاعات سرویس‌های دیگر در این مقاله در آبان ۱۴۰۵ از صفحات رسمی آن‌ها بررسی شده است؛ جدول، مقایسهٔ قابلیتهای مستند است و رتبه‌بندی کیفیت یا سرعت نیست.
اول ای آی چیست و چه امکاناتی ارائه میکند؟
سایت اول ای آی دو مسیر اصلی را معرفی میکند: بخش گفتوگو برای کاربرانی که می‌خواهند مستقیم با هوش مصنوعی کار کنند، و پلتفرم توسعه‌دهندگان برای افزودن مدل‌ها به نرم‌افزار. در معرفی بخش کاربری، بارگذاری فایل، پردازش تصویر، ساخت تصویر و دستیار سفارشی آمده است. سایت همچنین پرداخت بانکی و دریافت برنامهٔ اندروید را معرفی میکند؛ بررسی این موارد مربوط به آبان ۱۴۰۵ است.
در بخش فنی، مستندات رسمی AvalAI راهنمای API سازگار با OpenAI، مرجع مدل‌ها، تعرفه‌ها، محدودیت نرخ و پردازش دسته‌ای یا Batch را دارد. قالب Anthropic Messages و مسیرهای v1beta برای Google GenAI نیز مستند شده‌اند. بنابراین برای بررسی avalai api باید قالب مورد استفادهٔ برنامه و قابلیت مدل انتخابی را مشخص کنید؛ عنوان کلی «دارای API» تمام جزئیات اتصال را نشان نمی‌دهد.
برای مثال، کاربری که مقاله خلاصه میکند بیشتر با رابط چت و بارگذاری فایل سروکار دارد. توسعه‌دهندهٔ ربات پشتیبانی به شناسهٔ مدل، پاسخ جریانی و قالب خروجی نیاز دارد. وجود یک قابلیت در API نیز به‌تنهایی دربارهٔ شکل ارائهٔ آن در محیط چت یا استودیو چیزی نمی‌گوید؛ این دو مسیر را جدا بررسی کنید.
چه زمانی باید دنبال جایگزین اول ای آی بگردیم؟
بررسی گزینه‌های دیگر زمانی مفید است که نیاز مشخصی دارید یا کاربردتان تغییر کرده است. ممکن است تا دیروز فقط متن می‌نوشتید و حالا به تبدیل متن به گفتار نیاز داشته باشید؛ یا برنامه‌ای ساخته‌اید که علاوه بر پاسخ متنی باید تابع فراخوانی کند. این‌ها معیار انتخاب‌اند و دربارهٔ کیفیت هیچ سرویسی داوری نمی‌کنند.
پیش از مقایسه، سه کار واقعی خود را بنویسید: مثلاً «ویرایش متن فارسی»، «پاسخ‌گویی از روی فایل محصول» و «اتصال گردش‌کار فروش». سپس برای هر کار مشخص کنید کدام موارد ضروری‌اند:
- مسیر استفاده: چت آماده میخواهید یا API برای نرم‌افزار خودتان؟
- سازگاری فنی: برنامه از Chat Completions، Responses، Messages یا قالب دیگری استفاده میکند؟
- رسانه: ورودی تصویر، تولید تصویر، تبدیل متن به گفتار یا پیاده‌سازی صوت لازم دارید؟
- پرداخت و مدیریت مصرف: پرداخت ریالی، سقف مصرف کلید و گزارش درخواست‌ها چقدر اهمیت دارند؟
- تجربهٔ روزمره: رابط فارسی، کار روی گوشی، مستندات و ادامهٔ مکالمه در کار شما چه نقشی دارند؟
بهتر است «ضروری» و «مفید» را جدا کنید. اگر برنامه بدون فراخوانی ابزار کار نمی‌کند، این قابلیت شرط ورود به آزمون است؛ رنگ‌بندی رابط یا تعداد گزینه‌های منو می‌تواند در مرحلهٔ بعد بررسی شود. برای استفادهٔ شخصی هم امکان ادامهٔ گفتوگو و کار با فایل شاید از تنظیمات فنی API مهم‌تر باشد.
جدول مقایسهٔ جایگزینهای AvalAI چه می‌گوید؟
این جدول بر اساس بررسی آبان ۱۴۰۵ تنظیم شده است. «—» یعنی برای آن خانه ادعایی مطرح نمی‌کنیم؛ از آن نمی‌توان نبودِ قابلیت را نتیجه گرفت. منابع رسمی هر سرویس در بخش معرفی همان گزینه آمده‌اند. قابلیت رسانه‌ای در API نیز از استودیوی آماده برای کاربر جدا شده است.
| معیار | AvalAI | 1ai | GapGPT | Talkbot | OpenRouter |
|---|---|---|---|---|---|
| چت برای کاربران | دارد | چت فارسی و راست‌به‌چپ | در معرفی رسمی آمده | در سایت معرفی شده | Chatroom دارد |
| API سازگار با OpenAI | مستند شده | دارد | — | نمونهٔ مسیر Chat Completions دارد؛ پارامترها طبق راهنمای خودش | مستند شده |
| قالب‌های دیگر API | Anthropic Messages و v1beta | Messages، Responses و قالب Google | — | وب‌سرویس‌های موضوعی؛ نه ادعای سازگاری با قالبی مشخص | Responses نیز مستند شده |
| محیط تصویر و گفتار برای کاربر | ساخت تصویر معرفی شده؛ گفتار: — | استودیوی تصویر و تبدیل متن به گفتار | تولید تصویر و تبدیل متن به صوت در معرفی رسمی | ابزار ساخت تصویر و متن به گفتار | —؛ API تصویر و صوت مستند است |
| پرداخت ریالی | پرداخت بانکی داخلی معرفی شده | درگاه بانکی ایران | در صفحهٔ رسمی معرفی شده | خرید تومانی در سایت معرفی شده | پرداخت خارجی برای خرید اعتبار |
| برنامه و دسترسی روی دستگاه‌ها | وب و برنامهٔ اندروید معرفی شده | وب‌اپ قابل نصب روی اندروید، آیفون و دسکتاپ | وب | وب | Chatroom تحت وب |
| مستندات فنی فارسی | دارد | دارد | — | نمونه‌کد و راهنمای فارسی | —؛ منابع مورد استناد انگلیسی‌اند |
برای مقایسهٔ مدل‌ها در خود 1ai، جدول مدل‌ها برای توسعه‌دهندگان را ببینید. ابتدا مدل مناسب ورودی و خروجی خود را پیدا کنید و سپس روش اتصال را بررسی کنید؛ مشابه بودن نام خانوادهٔ مدل، یکسان بودن شناسه یا قابلیتهای آن را تضمین نمی‌کند.
1ai برای چه کاربردهایی قابل بررسی است؟
اگر هم محیط کاربری فارسی میخواهید و هم اتصال برنامه، 1ai هر دو مسیر را دارد. چت فارسی با هوش مصنوعی شامل تاریخچه، ویرایش سؤال و ساخت شاخهٔ مکالمه، حافظه، جست‌وجوی وب با منبع و پیوست فایل است. برای نمونه می‌توانید متنی را بازنویسی کنید، سؤال قبلی را تغییر دهید و نسخه‌های پاسخ را در شاخه‌های جدا دنبال کنید.
استودیوی تصویر و محیط تبدیل متن به گفتار نیز کاربردهای جداگانه دارند. کیفیت تلفظ فارسی میان صداها متفاوت است، پس نمونهٔ متن خودتان را امتحان کنید. در 1ai چت با اشتراک عرضه میشود و API و استودیوها از اعتبار مصرفی استفاده میکنند؛ جزئیات جاری را در صفحهٔ تعرفه‌ها بررسی کنید.
در مسیر توسعه، API در https://1ai.ir/v1 به‌جز Chat Completions از امکاناتی مانند پاسخ جریانی، فراخوانی ابزار، embeddings، تصویر و صوت پشتیبانی میکند. قالب‌های Anthropic Messages، Responses بدون نگهداری وضعیت و Google نیز در دسترس‌اند. برای هر کلید می‌توان سقف مصرف ماهانه تعیین کرد. این مجموعه برای بررسی اتصال یک برنامهٔ موجود یا ساخت گردش‌کار تازه کاربرد دارد.
وب‌اپ 1ai روی اندروید، آیفون و دسکتاپ مثل یک برنامه نصب میشود؛ راهنما در صفحهٔ نصب وب‌اپ آمده است. در مقایسه AvalAI و 1ai، نوع نصب را در کنار نیاز واقعی به چت، فایل یا API بسنجید؛ این‌ها معیارهای جداگانه‌اند.
گپ جی‌پی‌تی چه امکاناتی را معرفی میکند؟
در بررسی آبان ۱۴۰۵، صفحهٔ رسمی شرایط استفادهٔ GapGPT چت هوشمند، تولید تصویر، تبدیل صوت به متن و متن به صوت را در تعریف خدمات آورده و دسترسی از رابط وب و API را توضیح داده است. برای ورود به محصول می‌توانید سایت گپ جی‌پی‌تی را بررسی کنید. این معرفی، مبنای ثبت قابلیتهای آن در جدول است.
همچنین صفحهٔ رسمی Gemini در گپ جی‌پی‌تی به پرداخت ریالی اشاره میکند. اگر به محیط وب برای ترکیب کار متنی، تصویری و صوتی نیاز دارید، این دسته امکانات را در فهرست بررسی قرار دهید. برای اتصال برنامه، سازگاری دقیق قالب درخواست را از مستندات همان سرویس کنترل کنید؛ صرفِ معرفی API برای نتیجه‌گیری دربارهٔ پشتیبانی کامل از یک SDK کافی نیست.
تاک‌بات برای چه نیازهایی قابل بررسی است؟
در آبان ۱۴۰۵، سایت رسمی تاک‌بات چت، ابزارهای متنی و پژوهشی، ساخت تصویر و تبدیل متن به گفتار را معرفی میکند. این ترکیب برای کسی که ترجیح می‌دهد کارش را از یک ابزار موضوعی، مثل بازنویسی متن یا تولید توضیح محصول، شروع کند قابل بررسی است. معرفی رسمی خرید API در تاک‌بات نیز پرداخت تومانی را توضیح می‌دهد.
در راهنمای API تاک‌بات، نمونهٔ درخواست به مسیر /v1/chat/completions با فیلدهای model و messages و احراز هویت Bearer آمده است. برای مهاجرت، پارامترهای همین راهنما را ملاک بگیرید. مسیر مشابه به شما کمک میکند درخواست اولیه را بشناسید، ولی برای هر قابلیت مورد نیاز، نمونهٔ جداگانه بفرستید و ساختار پاسخ را بررسی کنید.
OpenRouter چه تفاوتی در شیوهٔ استفاده دارد؟
OpenRouter گزینهٔ خارجی این فهرست است. در بررسی آبان ۱۴۰۵، راهنمای رسمی شروع کار OpenRouter دسترسی به مدل‌ها از API واحد و انتخاب شناسهٔ مدل را توضیح می‌دهد. صفحهٔ رسمی پشتیبانی نیز Chatroom، سازگاری با OpenAI، مسیر Responses و APIهای تصویر و صوت را معرفی میکند.
برای خرید اعتبار آن به روش پرداخت خارجی نیاز دارید؛ روشهای اعلام‌شده شامل کارت‌های بینالمللی، AliPay و USDC است. بنابراین هنگام انتخاب جایگزین AvalAI، پرداخت را از سازگاری فنی جدا ارزیابی کنید. اگر پرداخت ریالی شرط شماست، این تفاوت در مرحلهٔ انتخاب اهمیت دارد؛ اگر پرداخت خارجی دارید، می‌توانید امکانات فنی آن را با همان سناریوهای یکسان بسنجید.
چطور برنامه را از یک API سازگار با OpenAI به دیگری منتقل کنیم؟
برای درخواست سادهٔ متنی، نقطهٔ شروع معمولاً تغییر سه مقدار است: آدرس پایه، کلید API و شناسهٔ مدل. این الگو به معنی انتقال خودکار تمام امکانات نیست. پیش از تغییر، فهرست قابلیت‌هایی را که برنامه واقعاً استفاده میکند بنویسید: پاسخ جریانی، ابزارها، ورودی تصویر، خروجی ساختاریافته و مدیریت تاریخچه.
۱. تنظیمات اتصال را از منطق برنامه جدا کنید
آدرس پایه را بدون تکرار مسیر نهایی ذخیره کنید. برای نمونه، درخواست Chat Completions به 1ai از آدرس پایهٔ https://1ai.ir/v1 و مسیر /chat/completions ساخته میشود. اگر ابزار شما مسیر را خودش اضافه میکند، آدرس کامل endpoint را در فیلد Base URL نگذارید. تعریف فیلد را در راهنمای همان ابزار بخوانید.
کلید تازه را از حساب مقصد بسازید و شناسهٔ دقیق مدل را از فهرست همان سرویس بردارید. کلید سرویس قبلی در مقصد قابل استفاده نیست. کلید را در متغیر محیطی سمت سرور نگه دارید؛ متن پرامپت یا کد مرورگر محل مناسبی برای آن نیست. تنظیمات پیشنهادی چنین شکلی دارند:
AI_BASE_URL=https://1ai.ir/v1
AI_API_KEY=YOUR_DESTINATION_KEY
AI_MODEL=MODEL_ID_FROM_DESTINATION_CATALOG۲. یک درخواست کوچک و مستقل بفرستید
کد زیر با کتابخانهٔ استاندارد Python یک درخواست متنی می‌فرستد. پیش از اجرا، سه متغیر محیطی بالا را با مقادیر واقعی تنظیم کنید؛ مقدار MODEL_ID_FROM_DESTINATION_CATALOG فقط جای‌نگهدار است.
import json
import os
from urllib.request import Request, urlopen
base_url = os.environ["AI_BASE_URL"].rstrip("/")
payload = {
"model": os.environ["AI_MODEL"],
"messages": [{"role": "user", "content": "سلام را به انگلیسی ترجمه کن."}],
}
request = Request(
f"{base_url}/chat/completions",
data=json.dumps(payload).encode("utf-8"),
headers={
"Authorization": f"Bearer {os.environ['AI_API_KEY']}",
"Content-Type": "application/json",
},
method="POST",
)
with urlopen(request, timeout=60) as response:
result = json.load(response)
print(result["choices"][0]["message"]["content"])این نمونه فقط دریافت پاسخ متنی را بررسی میکند. برای خطاهای شبکه، تلاش دوباره و ثبت مصرف در برنامهٔ واقعی، مدیریت جداگانه لازم است. جزئیات تفاوت مسیرها و تنظیم کلاینت در راهنمای API سازگار با OpenAI توضیح داده شده است.
۳. قابلیتهای برنامه را یکی‌یکی آزمایش کنید
پس از پاسخ اولیه، یک گفت‌وگوی چندمرحله‌ای بفرستید و ترتیب پیام‌ها را کنترل کنید. سپس پاسخ جریانی را با کد دریافت‌کنندهٔ خودتان امتحان کنید. اگر برنامه تابع فراخوانی میکند، یک ابزار آزمایشی بدون اثر خارجی تعریف کنید و نام تابع، آرگومان‌ها و ادامهٔ مکالمه پس از نتیجهٔ ابزار را بررسی کنید.
برای فایل و تصویر نیز همان نوع ورودی واقعی را آزمایش کنید. انتقال تاریخچه، فایلهای بارگذاری‌شده یا حافظهٔ چت را بخشی از تغییر Base URL فرض نکنید؛ این‌ها به روش ذخیره‌سازی برنامه و امکانات انتقال داده وابسته‌اند. تنظیم قبلی را نگه دارید تا پس از آزمون بتوانید مسیر اتصال را به‌سادگی برگردانید.
۴. قالب ابزار مقصد را درست انتخاب کنید
برنامه‌ای که Messages می‌فرستد با نمونهٔ Chat Completions بالا تنظیم نمی‌شود. برای اتصال 1ai به ابزارهای این گروه، راهنمای Claude Code را ببینید. در گردش‌کارهای خودکار نیز تنظیم اعتبارنامه و گرهٔ مدل را طبق راهنمای اتصال n8n انجام دهید. نام سرویس، نام قالب و شناسهٔ مدل سه چیز متفاوت‌اند.
کیفیت فارسی و هزینه را چطور خودمان آزمایش کنیم؟
برای انتخاب جایگزین اول ای آی، نمونه‌های واقعی خودتان را مبنا بگذارید. پنج کار کوتاه آماده کنید: ویرایش فارسی، خلاصه‌سازی، استخراج اطلاعات، پاسخ بر اساس سند و یک مسئلهٔ مرتبط با شغلتان. ورودی‌ها را ثابت نگه دارید و پیش از دیدن پاسخ، تعریف کنید نتیجهٔ قابل قبول چه ویژگی‌هایی دارد.
برای آزمون فارسی می‌توانید از این درخواست استفاده کنید:
این پیام را برای مشتری با لحن رسمی و روشن بازنویسی کن.
هیچ تاریخ، مبلغ یا وعده‌ای اضافه نکن. خروجی حداکثر دو جمله باشد.
پیام: سفارشتون آماده شده، زمان تحویل رو فردا هماهنگ می‌کنیم.در ارزیابی این نمونه، حفظ معنا و اضافه نکردن وعده را بررسی کنید. برای استخراج اطلاعات، خروجی را با پاسخ مرجعی که خودتان نوشته‌اید بسنجید. در سؤال مبتنی بر سند، بخشی از پاسخ را عمداً در فایل نگذارید و ببینید آیا مدل نبودِ اطلاعات را بیان میکند. این روش، ارزیابی را از پسند شخصی فراتر می‌برد.
نام سرویس را هنگام خواندن پاسخ‌ها پنهان کنید و نتیجهٔ هر آزمون را در یک برگه ثبت کنید. یک پاسخ موفق برای نتیجه‌گیری کلی کافی نیست؛ چند ورودی متفاوت و چند بار اجرا، تصویر کاربردی‌تری از تناسب مدل با کار شما می‌دهد. جست‌وجوی وب و ابزارهای کمکی را هم در همهٔ اجراها یکسان فعال یا غیرفعال نگه دارید.
برای هزینه، مبلغی در این مقاله مبنای تصمیم نیست. در آزمون API، شناسهٔ مدل، طول ورودی، طول خروجی، مصرف گزارش‌شده و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید. سپس مصرف کل را نسبت به تعداد خروجی‌های قابل قبول بسنجید. در چت اشتراکی، نیاز خود به تعداد پیام و قابلیتهای پلن را جدا بررسی کنید؛ اشتراک چت و مصرف API واحد سنجش یکسانی ندارند.
همچنین برای کار تصویری، نسبت تصویر و تعداد خروجی، و برای گفتار، متن و صدای انتخابی را ثابت نگه دارید. نتیجه را در اندازه یا کاربرد نهایی ببینید: متن کوتاه ممکن است تلفظ نام محصول را آشکار نکند، ولی یک پاراگراف واقعی میکند. این آزمون‌ها دربارهٔ انتخاب مناسب برای کار شما هستند، نه تعیین برندهٔ همیشگی.
سوالات متداول
برای انتخاب جایگزین اول ای آی از کجا شروع کنیم؟
ابتدا مشخص کنید چت آماده میخواهید یا API، سپس قابلیتهای ضروری و روش پرداخت را بنویسید. گزینههایی را که این نیازها را پوشش میدهند با ورودی یکسان امتحان کنید و نتیجه را بر اساس معیار از پیش تعیینشده بسنجید.
آیا تغییر Base URL برای انتقال تمام برنامه کافی است؟
برای درخواست سادهٔ سازگار، آدرس پایه همراه با کلید مقصد و شناسهٔ مدل نقطهٔ شروع است. پاسخ جریانی، ابزارها، فایلها و قالب خروجی را جدا آزمایش کنید؛ تاریخچه و فایلهای قبلی نیز خودکار منتقل نمیشوند.
تفاوت چت اشتراکی و API در 1ai چیست؟
چت 1ai با اشتراک و محدودیت پیام هر مدل عرضه میشود، ولی API و استودیوها از اعتبار مصرفی استفاده میکنند. داشتن اشتراک چت به معنی دریافت اعتبار API نیست.
آیا OpenRouter برای خرید اعتبار پرداخت خارجی میخواهد؟
بله؛ در بررسی آبان ۱۴۰۵، صفحهٔ رسمی آن روشهای پرداخت خارجی مانند کارت بینالمللی، AliPay و USDC را اعلام میکند. این موضوع را پیش از انتخاب برای استفادهٔ مستمر در نظر بگیرید.
برای مقایسهٔ خود مدلهای گفتوگو چه راهنمایی بخوانیم؟
اگر تمرکزتان روی کاربرد دستیارهای گفتوگوست، راهنمای جایگزینهای ChatGPT را بخوانید. برای انتخاب API، قالب اتصال، قابلیت مدل و مدیریت مصرف را هم به ارزیابی اضافه کنید.
برای امتحان 1ai، یکی از کارهای واقعی‌تان را در چت اجرا کنید؛ اگر برنامه می‌سازید، از بخش توسعه‌دهندگان کلید بگیرید و همان درخواست کوتاه را آزمایش کنید. نتیجهٔ این آزمون کوچک، مبنای مشخصی برای انتخاب سرویس متناسب با نیازتان می‌دهد.
